Joe Finch begon als fotograaf. Opgeleid in de analoge traditie van licht, kleur en compositie, was hij echter ook gefascineerd door schilderwerk. Hij begon te experimenteren met hoge-resolutiebeelden van oude meesters. Hij fotografeerde hedendaagse objecten onder hetzelfde licht en plaatste deze digitaal in historische schilderijen.
Zo ontstond zijn eerste werk: Mind Twister.
De vraag werd niet langer hoe hij een nieuw beeld kon maken, maar hoe hij dat beeld kon laten bestaan als een echt schilderij. Dit was het begin van een zoektocht die inmiddels meer dan tien jaar duurt.
Finch verdiepte zich in alles wat een schilderij een schilderij maakt. Niet alleen verf en penseelstreken, maar ook panelen, houtsoorten, vernislagen, craquelé, veroudering en de fysieke aanwezigheid van een werk. Hij werkt met authentieke materialen en museumlijsten. Ondertussen raakte hij betoverd door de werkwijze van meestervervalsers. Hun kennis van historische technieken inspireerde hem om een volledig eigen methode te ontwikkelen waarmee hij de uitstraling, diepte en gelaagdheid van klassieke schilderijen zo dicht mogelijk weet te benaderen.
Tijdens een van zijn experimenten ontdekte Finch iets bijzonders toen de pigmenten van een digitale afdruk loslieten. De oorspronkelijke kleuren konden opnieuw met een penseel worden opgenomen en vervolgens verder worden opgebouwd in verf. Wat eerst een mislukking leek, bleek een doorbraak. Het vormde de basis van een techniek die hij het Anachronistisch Transferproces noemt.
Finch noemt zichzelf geen schilder in de traditionele betekenis van het woord. Geef hem een leeg doek en hij zal geen Rembrandt schilderen. Zijn werk ligt ergens anders. Hij ontwikkelt systemen, technieken en materialen waarmee hij historische schilderijen opnieuw laat ontstaan en ze tegelijkertijd opent voor een nieuw verhaal.
Zijn werken bestaan grotendeels uit het oorspronkelijke beeld. Hier voegt hij iets onverwachts aan toe: een object, detail of ingreep uit de 21e eeuw. Door fotografie, digitale beeldbewerking, het Anachronistisch Transferproces, verf, veroudering en handwerk vloeien oud en nieuw samen tot één overtuigend geheel. Zijn interventies zijn vaak zo zorgvuldig uitgevoerd dat ze voelen alsof ze altijd al onderdeel van het oorspronkelijke schilderij zijn geweest.
In essentie is Finch een conceptueel kunstenaar. Hij kopieert oude meesters niet, hij werkt met hen samen. Zijn werk onderzoekt wat er gebeurt wanneer een hedendaags idee wordt toegevoegd aan een beeld uit de zeventiende eeuw, waardoor verleden en heden, origineel en interventie, naadloos in elkaar overvloeien. Zo houdt zijn kunst de wereld van vandaag een spiegel voor. Finch zoekt daarbij bewust het randje op, omdat juist daar nieuwe gesprekken ontstaan.
In 2024 bereikte het werk van Finch letterlijk de maan. Drie van zijn kunstwerken werden opgenomen in de Lunar Library Capsule aan boord van de Odysseus-maanlander, waarmee zijn werk naast dat van kunstenaars als Pablo Picasso, Michelangelo en Jeff Koons op het maanoppervlak terechtkwam.
Voor deze historische missie maakte Finch een werk over klimaatverandering, een thema dat regelmatig terugkeert in zijn oeuvre.
Finch is altijd trouw gebleven aan de woorden van Jean-Luc Godard, die ooit zei: “It's not where you take things from — it's where you take them to.” Een gedachte die de kern van zijn artistieke visie beter samenvat dan welke andere uitspraak ook.
