Geachte aanwezigen,
Toen Geert Klaver een aantal maanden geleden de abdij bezocht en mij vroeg een tentoonstelling te openen waarvoor nog geen schilderij was gemaakt, heb ik vol vertrouwen ja gezegd. Dat was natuurlijk een waagstuk, maar hij zei dat het om het thema ‘verbinden’ zou gaan en dat is iets wat mij zeer ter harte gaat.
Maar toen ik vorige week een herinnering kreeg en daar geschreven zag staan dat het project de naam draagt ‘Het gevecht om de ruimte’, schrok ik. Dat is nog iets anders dan verbinden. Maar de lucht klaarde op toen ik de co-creatie van Joe Finch en Geert Klaver onder ogen kreeg. Er zat een draai in het verhaal en in het beeld.
Hun co-creatie is een werk in 5 bedrijven of akten, zo u wilt. Ik ga die hier niet opsommen, want zoveel tijd is mij niet toegemeten. Als je het geheel overziet rijst de vraag hoe wij weer in gesprek kunnen komen met elkaar en het gevecht over de ruimte kunnen verruilen voor een constructief overleg over de problemen die ons allen aangaan.
Ik heb daar een suggestie voor en daarvoor grijp ik terug op de regel van Benedictus, die al zo’n 1700 jaar ons helpt als broeders samen te leven.
Bij het gevecht om de ruimte gaat het om de wereld buiten ons, om zoveel hectares die verdeeld moeten worden. Hoe kan dat geweld worden omgebogen naar een samenwerkingsprogramma waar men niet met elkaar op de vuist gaat en elkaar niet verkettert.
Vader Benedictus geeft als advies te beginnen bij de kleinste ruimte die wij bewonen, en dat is de ruimte binnenin ons, ons eigen hart. Daar moeten wij beginnen anders zal het ons in de buitenwereld niet lukken.
In het voorwoord op zijn regel schrijft Benedictus dat het hart zich verruimt naarmate men voortgang maakt op de weg van het evangelie.
Wat betekent dat voor ons vandaag?
Er moet opruiming gehouden worden in ons hart, waar allerlei brillen liggen die we bij deze en gene ontmoeting gebruiken. Er liggen stapels vooroordelen en er is ook een kast met documenten waarin ons gelijk staat.
Ik verzoek u namens onze vader Benedictus die al heel wat heeft meegemaakt, grote schoonmaak te houden. Neem voor die opruiming de tijd en doe het op een stille plek. En vergeet ook de donkere hoeken niet. Daar liggen soms zaken die veel kunnen verpesten.
En eenmaal ermee klaar, maak dan het voornemen er elke avond even doorheen te gaan. (Vroeger noemde men dat het gewetensonderzoek.)
En mocht u na de schoonmaak iets nieuws willen aanschaffen, kies dan voor de bril van het meeleven en voor het kaartje waarop twee goede voornemens staan:
1. Vraag je af: wie ben ik?
2. Oordeel niemand, maar stel bescheiden maar helder vragen.
Wanneer het hart zo is opgeruimd en verruimd zal het gevecht om de ruimte hopelijk plaats kunnen maken voor een constructief en menswaardig gesprek.
Om met een citaat uit de 5e akte van deze co-creatie te spreken:
“We keren terug aan tafel.
Met onze verschillen. En met de toekomst in ons midden.
We luisteren, zonder het antwoord al klaar te hebben.
Zo ontstaat ruimte voor begrip.
En voor een begin dat we samen kunnen maken.”
En daarmee verklaar ik deze prikkelende tentoonstelling voor geopend.
