Naar het schilderij ‘De anatomische les van Dr Nicolaes Tulp’ (1632) van Rembrandt van Rijn – Mauritshuis Den Haag

Op het oorspronkelijke schilderij staat een les in de menselijke anatomie afgebeeld. Rembrandt liet elke chirurgijn ergens anders naar kijken. Hoe anders is dat in de versie van Finch. Alle omstanders zijn zeer gefocust op slechts één ding: het mes.

Hier is een begrensde hoeveelheid lekkers aanwezig. Elk stuk dat de een krijgt, gaat af van het totaal dat voor de ander overblijft. De operatie vraagt chirurgische precisie.

Zo gaat het nu ook met de ruimte in onze provincie. Het mes gaat erin. Met alle gevolgen van dien. Boeren, burgers en buitenlui kijken gespannen toe. Landbouw, woningbouw, industrie, natuur, energiewinning, recreatie, defensie… Iedereen wil meer. Niemand is tevreden. Is verdelen wel de oplossing?

'We hebben een prachtige taart te verdelen. Een bron van leven, welvaart en welzijn zelfs. Maken we daar nou ruzie over? Serieus?

Medium - Mixed media (acrylic paint, wood panel, digital and manual interference)
Edition - Unique
Frame - Antique Museum frame
Artwork Size - 95 cm x 112 cm

Naar het schilderij ‘Gezicht op de abdij te Egmond-Binnen’ (1638) van Claes Jacobsz. van der Heck – Rijksmuseum Amsterdam

De Abdij van Egmond, door Claes Jacobsz. van der Heck afgebeeld in haar volle glorie. Finch draagt het beeld op aan de monniken die hier Noord-Holland haar eerste serieuze bestuurlijke structuren gaven. Niet vanuit een ivoren toren, maar in samenspraak met boeren, burgers en buitenlui.

Tegenwoordig noemen we dit rechthebbenden. Aandeelhouders. Of stakeholders. En het is een bonte verzameling geworden. Van ontwikkelaars en energie-exploitanten tot juristen, economen en milieuactivisten. Maar zie: ze dansen, samen op weg naar de poort van de Abdij! Iedereen heeft oog voor elkaar en ze kunnen samen door één deur.

Dit meesterwerk staat voor de verbinding die er ooit was en die opnieuw wordt gezocht. Het brengt ons terug naar de menselijke maat: de gezamenlijke liefde voor onze leefruimte en de boerennuchterheid waarmee we het deelden.

Die verbinding is hard nodig. Zeker nu het landschap geen blanco canvas meer is. En de abdijmuur heeft maar één deur. Daar moeten we samen doorheen. Lukt dat de monniken dan wel altijd? “Niet in één keer” , aldus broeder Thijs, “Maar naarmate men voortgang maakt, verruimt zich het hart.

‍

Medium - Mixed media (acrylic paint, wood panel, digital and manual interference)
Edition - Unique
Frame - Antique Museum frame
Artwork Size - 96 cm x 56 cm

Naar het schilderij ‘Portret van Gerard Andriesz Bicker’ (circa 1642) van Bartholomeus van der Helst – Rijksmuseum Amsterdam

Zie hier de zoon van de rijke, machtige burgemeester van Amsterdam. Anno 2026 is hij nog altijd onverzadigd. Dit verwaande jongentje verbeeldt een breed maatschappelijk probleem: de voortdurende behoefte aan meer.

Onze naoorlogse economie is grotendeels gebaseerd op het idee van oneindige groei, terwijl de hulpbronnen van de aarde weldegelijk eindig zijn. Onze sociale status ontlenen we aan de vergelijking met anderen, maar zodra we een nieuw doel of bezit hebben bereikt, verlangen we alweer snel naar het volgende.

Finch houdt een spiegel voor. Is het angst om te verliezen wat we hebben? Is het een leegte in onszelf die we proberen te vullen zonder dat we weten hoe de leegte is ontstaan? Hoe vaak kiezen we zelf voor de goedkope, ongezonde, onverantwoorde of sociaal opgelegde optie? En is dat gemak of onwetendheid?

Overconsumptie heeft ons niet gelukkiger gemaakt. Mentale druk, sociale isolatie, schulden, klimaatverandering, ongelijkheid, welvaartsziekten. En schaarste. Er is genoeg voor alles wat we nodig hebben. Niet voor alles wat we willen hebben.

Medium - Mixed media (acrylic paint, wood panel, digital and manual interference)
Edition - Unique
Frame - Antique Museum frame
Artwork Size - 95 cm x 112 cm

Naar het schilderij ‘A Young Woman Warming her Hands over a Brazier: Allegory of Winter’ (circa 1650) van Caesar van Everdingen – Rijksmuseum Amsterdam

Een jonge, rijk geklede vrouw die zich opwarmt aan een schaal. Een schaal vol gloeiende kolen. Dat verbeeldt het oorspronkelijke schilderij: in Van Everdingens tijd een hoogst ongebruikelijk tafereel. Finch doet er nog een schepje bovenop. De verwarmende kooltjes zijn vervangen door een dampende hoop koeienstront.

Maar hoe kijkt de vrouw er zelf naar? Ziet zij mest, ooit het bruine goud, het wondermiddel dat akkers voedde en verrijkte. Of ziet ze stikstof, het kleur- en geurloze gas dat tegenwoordig als een ‘giftig’ zwaard van Damocles continu boven het hoofd van de boer hangt?

Mest is nog steeds een organische stof waarmee de bodemvruchtbaarheid op peil kan worden gehouden. En stikstof is nog steeds geen vervuilende stof. Het probleem is de concentratie ervan. Stikstof is essentieel voor leven, maar een overschot kan ecosystemen juist ontregelen.

De blik van de vrouw is onpeilbaar. Koestert ze wat ze heeft of laat ze het juist los? Waarschijnlijk weet ze het zelf ook niet. De regelgeving kan tenslotte morgen weer anders zijn.

Naar het schilderij ‘Boerderij De Eenhoorn’ van Frans Langeveld – Privécollectie

Boerenleven, oogsten en generaties die onder hetzelfde dak hun bestaan opbouwen. Al sinds de tijd van onze grootmeesters kenmerken stolpen het Noord-Hollandse landschap. Van efficiënt ruimtegebruik tot slimme klimaatbeheersing: als zelfvoorzienende mantelzorg- en thuiswerkplek waren ook dit meesterwerken.

Zulke iconen verdienen oneindige eerbied. Maar wet- en regelgeving jaagt boeren weg, het land wordt verkocht, de stolp blijft doelloos achter. Nieuwe bestemmingen lijken zo dichtbij, maar zijn verder weg dan ooit. Opnieuw een moeras aan regels. Wie gaat hier nog in investeren? Hier hebben de regels leegstand tot gevolg. En dat terwijl er ook nog zoiets als woningnood bestaat.

Dit beeld laat zien hoe abstracte regelgeving concrete gevolgen heeft voor mensen, bedrijven en het landschap. Dat gebeurt als belangen botsen. De gehavende Eenhoorn staat hier symbool voor de absurde consequenties van de impasse waarin wij ons bevinden.

Op deze manier verdwijnen zelfs deze geliefde, historische bakens. Misschien is dat wel de stilste ‘verkoop’ van allemaal: dat we ons landschap stukje bij beetje kwijtraken, zonder dat iemand ooit besloot het te verkopen.

‍

Naar het schilderij ‘Het Laatste Avondmaal’ (1464-1468) van Dirk Bouts – Sint-Pieterskerk Leuven

Het avondmaal opnieuw verbeeld. In plaats van Jezus staat nu een kind centraal, symbool voor de toekomst. Rond de tafel plaatste Finch afgevaardigden van partijen die vechten om de ruimte. Of beter gezegd: vochten.

Want vanaf nu gaan we het anders doen. We gaan in gesprek. Écht gesprek. En het kind wijst de weg. Alle lijnen in het schilderij zijn gericht op dat goddelijke rustpunt in de menselijke chaos. Zonder belemmerend ego en met oog voor het geheel.

Voedsel, veiligheid, verbondenheid: in de kern hebben alle mensen dezelfde behoeften. Waaronder ook vertrouwen, in de medemens en in de toekomst. Een stukje eensgezindheid als volk. Pas wanneer we elkaar niet als tegenstander zien, ontstaat ruimte voor begrip.

Wij mogen de toekomst van onze kinderen niet verloochenen. Dat vraagt offers. Het besef is ingedaald. Eindelijk. En het kind ziet dat het goed is. “Voorwaar, Ik zeg u dat geen van u Mij zal verraden.”

Dit is niet het laatste avondmaal.

‍

Naar het schilderij ‘Rivierlandschap met koeien’ (ca. 1645-1650) van Aelbert Cuyp – Rijksmuseum Amsterdam

Koeien doen zich tegoed aan het verfrissende water, ergens in het Nederlandse laagland. In de tijd van het originele kunstwerk was water veilig, dat was een vanzelfsprekendheid. Finch behoudt de schoonheid in het gouden uur, het platteland in zijn puurste vorm, maar voegde een hek toe met waarschuwingsbord. Hier is iets mis met het oppervlaktewater. Door menselijk toedoen.

In 2027 wordt de nieuwe Kaderrichtlijn Water (KRW) van kracht. Alle ruimtelijke plannen en vergunningen worden extra streng getoetst op gevolgen voor de waterkwaliteit en -kwantiteit. Dit heeft enorme impact op ruimtelijke ordening, landbouw en industrie. Het kader is onder meer gebaseerd op satellietgegevens en laboratoriummetingen. De boer leest de conditie van zijn land, vee en het water al eeuwenlang af aan wat hij ziet. De koe leest geen bordjes maar vertrouwt op haar zintuigen. Hoe neem je het beste waar waar ruimte is voor wat?

Agrariërs werken hard aan verduurzaming, maar veel ligt buiten hun bereik. Industrie, datacenters, microplastics, PFAS... Ondertussen vindt het water zijn weg ook wel in een wereld met hekken. Kunnen onze kinderen straks nog in openbaar water zwemmen? Uiteindelijk bepaalt de natuur zelf de grens.

Medium - Mixed media (acrylic paint, wood panel, digital and manual interference)
Edition - Unique
Frame - Antique Museum frame
Artwork Size - 137 cm x 90 cm

Naar het schilderij Een molen aan een poldervaart, bekend als ‘In de maand juli’ (ca. 1889) van Paul Joseph Constantin Gabriël – Rijksmuseum Amsterdam

Paul Gabriël trok er graag op uit om buiten in de natuur te gaan schetsen. In de vlakke Hollandse polders vond hij eenvoud en helderheid. Aan dit meesterwerk voegde Finch elektriciteitsmasten toe zo ver het oog reikt. Stroom voor iedereen? Niet meer. Netcongestie is een groot, ontwrichtend probleem in Nederland.

Het stroomnet zit aan zijn maximale capaciteit. Dit bepaalt in grote mate waar nog woningen en bedrijfsvastgoed gebouwd kan worden. De nood is hoog. Nu zijn er plannen om een 380 kV-hoogspanningsverbinding te trekken. Bovengronds via metershoge masten, dwars door de polder, vanwege de leveringszekerheid.

Tegelijkertijd zitten we midden in een energietransitie. Agrariërs die willen verduurzamen met groene stroom krijgen de benodigde grotere aansluiting niet. De kabels lopen boven zijn eigen land! Maar de boer kan er niet bij. Ook niet met zijn verstand. De eenvoud en helderheid van weleer is niet meer.

Medium - Mixed media (acrylic paint, wood panel, digital and manual interference)
Edition - Unique
Frame - Antique Museum frame
Artwork Size - 96 cm x 67 cm

Naar het schilderij Tarwevelden (ca. 1670) van Jacob Isaacksz. van Ruisdael – The Metropolitan Museum of Art, New York

Hier komt de video

In dit beroemde veldgezicht creëerde Van Ruisdael een indrukwekkend beeld van gecultiveerde natuur: door menselijk ingrijpen gevormd en onderhouden. Terwijl cumuluswolken de hemel onheilspellend domineren, versterkt Finch de dreiging met de stofwolken van een ronkende spuitwagen. Op de weg nadert een man een vrouw en kind. Finch liet hen de handen voor hun mond slaan. In de zeventiende eeuw werd hier niet gespoten.

Landbouw en de menselijke leefomgeving lagen elkaar ook geen strobreed in de weg. Tegenwoordig is tussenbeide een buffer van vijftig meter verplicht: de spuitzone. Die regelgeving loopt achter. Er is nu precisiespuiten zonder nevel, biologisch spuiten, injecteren en zelfs landbouw waarbij helemaal geen gewasbescherming meer nodig is doordat we in staat zijn om de bodem te cultiveren.

De agrarische vooruitgang steekt de hand uit naar de natuur én de woningbouw. Maar zolang de spuitzonering van kracht blijft, blijven overal stroken grond van vijftig meter onbereikbaar. De aannemer, de dorpeling en de boer kijken elkaar vragend aan. Ze kunnen er allemaal niks mee. Papieren realiteit blokkeert de echte realiteit, onder een onveranderde wolkenlucht.

Medium - Mixed media (acrylic paint, wood panel, digital and manual interference)
Edition - Unique
Frame - Antique Museum frame
Artwork Size - 81 cm x 97 cm

Naar het schilderij ‘De Stier’ (1647) van Paulus Potter – Mauritshuis Den Haag

Wat ‘De Stier’ zo bijzonder maakt, is het feit dat Potter iets ogenschijnlijk alledaags als een stier op zo'n groot formaat schilderde, met zo veel detail. De bewerking van Finch is een satirische ode aan de boer. Het werk toont nog altijd zijn dagelijkse realiteit, maar tegenwoordig kijkt hij ons aan en steekt een vinger op. Nee, dit past niet bij de nuchtere, aimabele veehouder, geliefd in het Noord-Hollandse dorp. Maar hij die zo dicht bij de natuur leeft, is klemgezet door financiële druk en wet- en regelgeving, bedacht in de stad.

De boer wil gehoord worden, meedenken. Want hij weet: oplossingen liggen in relativering, logica, intuïtie, ervaring. Om zijn werk goed te doen heeft hij geen EU-besluiten of juridische goedkeuring nodig, net zo min als de koe behoefte heeft aan een label in haar oor. Het dier is verworden tot een administratief object. Ze kiest de kant van de boer en schijt rebels waar ze wil. Weet zij veel dat Nederland het dichtstbevolkte land van Noordwest-Europa is.

Een boer genaamd Ger Beemsterboer zei ooit: Of minder mensen op aarde, of we hebben kieuwen nodig. Het is een manier om te zeggen dat het probleem fundamenteler is dan het gesprek doet vermoeden. De moegestreden boer van nu zegt: F*ck you.

Medium - Mixed media (acrylic paint, wood panel, digital and manual interference)
Edition - Unique
Frame - Antique Museum frame
Artwork Size - 98 cm x 75 cm

Naar het schilderij ‘Windmolen bij Wijk bij Duurstede’ (ca. 1670) van Jacob Isaacksz. van Ruisdael – Rijksmuseum Amsterdam

De graanmolen in het originele schilderij kreeg door Van Ruisdael welhaast monumentale proporties toebedeeld. Met directe hulp van de Hollandse wind werd hier graan vermalen tot meel. Wat een innovatie! Het bracht ons land veel gemak in de productie van een levensbehoefte. Met gratis energie. Vele graanmolens verschenen er sinds de zeventiende eeuw aan de horizon. Zou er toen iemand tegen in opstand zijn gekomen?

Inmiddels hebben graanmolens daadwerkelijk een monumentale status. Cultureel erfgoed. Maar opnieuw pakken donkere wolken zich samen boven onze polders en wateren. Windmolens rukken op. Ze maken Nederland onafhankelijker van olieproducerende landen en brengen een schonere leefomgeving.

De plaatsing van windmolens levert een beste som erfpacht op. Rechten worden verhandeld, want plekken te kort. Allerlei partijen spinnen er garen bij. Maar wat draagt het onderaan de streep bij? En hoe milieuvriendelijk is de productie van zo’n windmolen eigenlijk? Vooruitgang en (horizon)vervuiling liggen dicht bij elkaar. Ondertussen krijgt de buurvrouw niks. Behalve koppijn van de slagschaduwen en het onophoudelijke gezoef.

Medium - Mixed media (acrylic paint, wood panel, digital and manual interference)
Edition - Unique
Frame - Antique Museum frame
Artwork Size - 65 cm x 56 cm

Naar het schilderij ‘Willem Jacobsz Baert (1636-1684), Burgemeester van Alkmaar en Amsterdam’ (1671) van Caesar van Everdingen – Rijksmuseum Amsterdam

Alkmaar. Toen al verbonden met kaasproductie, landbouw, melkveehouderij, droogmakerijen en waterbeheer. Waar de burgemeester in het originele kunstwerk de handschoenen nog vasthield, suggereert Finch dat hij ze nu heeft aangetrokken. De spuit en het masker laten aan duidelijkheid niets te gissen over: de regent grijpt naar verdelger om onkruid te bestrijden. De handschoenen zijn geen symbool meer van status, maar van nut.

Het toegevoegde masker verraadt dat hij zich realiseert hoe schadelijk Roundup is. Inmiddels weet iedereen dat. Dondersgoed. Zonder vergunning is het zelfs verboden. En toch wordt het spul nog vaak gebruikt.

Bestrijdingsmiddelen met glyfosaat hebben ons veel gebracht omdat het de groente- en fruitteelt efficiënter maakte. Nu maakt het ons ziek. Gelukkig zijn er tegenwoordig nieuwe, onschadelijke soorten gewasbescherming. Maar dan moet de complete keten de handschoen oppakken, van regent tot consument.

Medium - Mixed media (acrylic paint, wood panel, digital and manual interference)
Edition - Unique
Frame - Antique Museum frame
Artwork Size - 95 cm x 112 cm